4.0065359477124 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Puan: 4.01 (Oy sayısı: 306)

BOL KÖPÜKLÜ ORTA ŞEKERLİ TÜRK KAHVESİ NASIL YAPILIR?

Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de 2 - 7 Aralık 2013 tarihlerinde toplanan UNESCO Müşahhas (somut) Olmayan Mirasın Korunması Hükümetlerarası Komitesi’nde alınan kararla “Türk Kahvesi ve Geleneği” İnsanlığın Müşahhas Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi’ne kaydedildi. Aslında yemek ve içecek hazırlama kültürü içinde nice nice mevzular var ki bu listeye konsa yeridir. Diğer taraftan bu miras “müşahhas” olmadığı için kişiye göre değişebilen yönleri de olan hususiyetler taşıyacaktır.

BOL-KOPUKLU-ORTA-SEKERLI-TURK-KAHVESI-NASIL-YAPILIR

Türk Kahvesi Nedir?

Bir kahve hazırlama ve pişirme usûlü olup pişirilme usulü, lezzeti, davetkâr kokusu, köpüğü ve sunum şekli ile kendine has bir niteliği vardır. Kaynatılarak hazırlanan ve telvesi ile ikram edilen bir kahve türüdür. 16. yüzyıl ve sonrasında gelişen bu kültür kahveciliğin (tahmis) ve kahvehane işletmeciliğinin oluşmasına yol açmıştır. “Kahvaltı” kelimesinin de sonrasında kahve içilen öğün manasına geldiği iddia edilir. Ancak kırmızı et yemekleri içeren öğünler sonrası kahve içmek de yaygındır. “Kız isteme” törenlerinin vazgeçilmez bir parçasıdır. Çarşıda pazarda yeni çekilmiş kahvenin çekici kokusu insanı bu lezzete davet eder.

BOL-KOPUKLU-ORTA-SEKERLI-TURK-KAHVESI-NASIL-YAPILIRBOL-KOPUKLU-ORTA-SEKERLI-TURK-KAHVESI-NASIL-YAPILIR

Kahvenin Tazeliği, Kavrulması ve Değirmende Çekilmesi

Az, orta ve çifte kavrulmuş kahve çeşitleri içinde orta kavrulmuş kahve pek çokları için ideal kabul edilebilir. Hazır kavrulmuş ve çekilerek pudra gibi inceltilmiş kaliteli toz kahve satın alınabilir. Ancak tazelik kaygısı varsa, kahve çekirdekleri elle çalışan veya elektrikli bir değirmende olabildiğince ince bir şekilde çekilir. Zahmeti ve alacağı zamanı düşünenler iyi bir marka hazır kahveyi tercih edebilirler. Burada Brezilya’dan getirilen kahve çekirdeklerinin kalitesi de çok ehemmiyetli olsa da bu konuda yapılabilecekler sınırlıdır. Yaygın olarak Türk kahvesi yapımında kullanılan kahve çekirdekleri çok sayıda kahve çeşidi arasında nispeten en ucuzlarındandır.

BOL-KOPUKLU-ORTA-SEKERLI-TURK-KAHVESI-NASIL-YAPILIRBOL-KOPUKLU-ORTA-SEKERLI-TURK-KAHVESI-NASIL-YAPILIR

Türk Kahvesi Nasıl Saklanır?

Başarılı kahve yapımının temel ön şartı kahvenin tazeliğidir. İster hazır alınsın ister evde çekilsin az bir miktar bulundurulmalı ve kullanıncaya kadar rutubetin ve diğer kokuların ulaşmayacağı hava almayan kaplarda saklanmalıdır. Saklama kabına birkaç kesme şeker atmak da neme karşı tedbir olabilir. Bu kap bitmeden üzerine başka kahve konmamalı ve nemli kaşık kullanılmamalıdır. Çekilmesi ve pişirilmesi arasındaki zaman uzadıkça ideal lezzet ve kokudan o kadar uzaklaşacaktır. Bu nefis malzeme ile "İyi Türk kahvesi nasıl yapılır" diye sorulursa işte kıvamı ve rayihası yerinde, keyif veren lezzetiyle nefis bir Türk kahvesinin resimli kolay tarifi:

Türk Kahvesi Yapımı Nasıldır? Türk Kahvesi Püf Noktaları Nelerdir?
BOL KÖPÜKLÜ ORTA ŞEKERLİ TÜRK KAHVESİ

Güzel Türk Kahvesi nasıl yapılır? Türk Kahvesi Nasıl Hazırlanır?

BOL-KOPUKLU-ORTA-SEKERLI-TURK-KAHVESI-NASIL-YAPILIR

Orta Şekerli Türk Kahvesi Malzemeleri

Bir fincan orta şekerli Türk kahvesi için:

Fincan hacmi kadar soğuk içme suyu (Dudak payı dikkate alınmalı)

(Aradaki tat farkını herkes anlamayacak olsa bile klorsuz ve çok sert olmayan su kullanmakta fayda var. Soğuk olması köpüğü arttıracaktır.)

Bir tatlı kaşığı taze çekilmiş Türk kahvesi (Tiryakiler için yarı miktarda arttırılabilir)

Bir tane kesme şeker veya bir çay kaşığı toz şeker

Cezve (Bakır olması şart değil, ancak köpüklü kahve doğru ebatta cezveyi gerektirir. Farklı sayıda fincan hazırlamak için mutfakta cezve takımı bulundurulabilir.)

Önceden ısıtılmış ince porselen fincan (Altı geniş, ağzı dar olanlar köpüğün korunmasını sağlar.)

Kahve Nasıl Yapılır? Orta Şekerli Köpüklü Türk Kahvesi Yapılışı Tarifi

  1. Fincanla ölçülen su cezveye konulur. Üzerine şeker ve kahve ilave edilerek kısık ateşte kahve eriyene kadar karıştırılır.
  2. Sade (şekersiz) yerine şekerli kahve yapıldığında köpük elde etmek daha kolaydır. Ancak fazla şeker kahvenin asıl tadının alınmasını engelleyecektir. Az şekerli istenirse yarım küp veya yarım çay kaşığı şeker yeterli olur. Miktarlar farklı gibi görünse de tat seviyeleri denktir. Orta şekerli kahve için ölçü iki katına çıkartılabilir.
  3. Kahve pişerken fazla karıştırmak da köpüğün azalmasına neden olabilir. Varsa mangal veya kömür ateşinde, közde veya külde pişirilerek kül kahvesi elde edilebilir. Cezveyi elektrik ocağı üzerindeki kum dolu kızgın bir kabın içine koyarak kum kahvesi yapılabilir. Bu tarz pişirmenin daha yüksek bir lezzet seviyesi sağlayacağı beklentisi kahvenin ısıya doğrudan değil dolaylı ve daha uzun süreli olarak maruz kalmasından kaynaklanmaktadır. Tabanı kalın kalaylı bakır cezvelerin de maksadı yavaş pişmeyi temin etmektir.
  4. Kahve kısık ateşte kaynayıp kabarınca köpüğü ile birlikte yarısı fincana dökülür. Geri kalan kısmı tekrar ocağa konulur. Yine kabarınca fincandaki kahvenin üzerine ilave edilir. Bu teknik hususiyetle birden fazla fincan kahve yapıldığında faydalıdır. Kahve fincana kenarından dikkatlice dökülür, köpüğünün kaçmamasına dikkat edilir. Bazıları, pişerken fazla oluşmadıysa, son bir ümitle cezveyi yüksekten fincana boşaltarak ilave köpük elde etmeye çalışır.
  5. Pişen, kısa bir sürede telvesi çöken, mis gibi kokan bol köpüklü kahve yanında bir bardak soğuk su ve lokum ile servis edilir. Usulüne göre yapılırsa Bol Köpüklü Türk Kahvesi elde edilmesi için içine az karbonat veya soda koymak veya köpüğü kendinden hazır bazı marka ürünlerini kullanmak gibi ilave çarelere gerek kalmaz.

Not:

  1. Cezveyi ocakta bırakıp başından ayrılmak köpüksüz bir kahve ve temizlenmesi gereken batmış bir ocakla neticelenebilir. Hızla köpürüp taşabilir.
  2. Kahve kabarırken cezvenin ağız kısmı ateşten çekilerek arka bölümü ocağın ortasına konulursa köpük ağız kısmına doğru kabarabilir.
  3. Gelenekte misafir sayısından bağımsız olarak kahve ikişer kişilik olarak ocağa "sürülür" ve sunulurdu.
  4. Türk kahvesinin yapılışına dair diğer bir teknik ise bir tatlı kaşığı yardımıyla toplanan köpükleri fincanlara pay etmek ve cezveyi tekrar ocağın kısık ateşine koyup kahveyi kabartarak fincanlara dökmektir. Ancak köpük elde etmek için kahveyi gereğinden çok ocakta tutmak veya defalarca kaynatmak tadını acılaştırabilir.

Sütlü Türk Kahvesi Nasıl Yapılır? Sütlü Türk Kahvesi Tarifi

Sütlü Türk Kahvesi hazırlanırken normal Türk Kahvesi yapımında kullanılan su yerine süt veya süt + su karışım ile yapılan kahvedir. Bir kişi için bir Türk kahvesi fincanı ölçüsüyle süt soğuk olarak kullanılır. Diğer tüm yönleriyle Türk kahvesi tarifinde yer alan püf noktaları aynen geçerlidir.

TÜRK KAHVESİ SUNUMU VE İÇİMİ

Sakin bir ortamda içilerek tadına varılması gereken, sohbetlere çeşni olacak Türk kahvesi neskafe gibi karton bardaklarda sunulmaz. Hususiyetle yemeklerden sonra zarif porselen fincanlarda hatta dantel örtüler üzerinde sunulur. Bazı evlerde sadece bayramlarda ve hususi günlerde misafirler için kullanılacak kahve takımları bulunur. muhabbet zenginliğine zemin hazırlar. Yapımı ve sunumu arasındaki sürenin kısalığı sıcaklığın ve aromanın korunmasını sağlayacaktır. Kahve sunulurken en köpüklü fincan misafire veya en yaşlı kişiye verilir. Son yudumu içip kahve fincanını sehpanın üzerine bırakırken evin bereketinin artması için "Ziyade olsun, ferah kahveleriniz olsun." diye dua eden misafire "Afiyet olsun." diye mukabelede bulunulur.

Diğer taraftan Ege Bölgesi’nde ve diğer bazı yörelerde sunulan Süvari Kahvesi (Tarz-ı Hususi, Tarsusi) ince belli klasik Türk çay bardağına konularak servis edilen umumiyetle sade olarak hazırlanan dolayısıyla da az köpüklü bir kahvedir.

Okkalı Kahve, tiryakiler için kahve malzemesi bol olan, iyi pişmiş, kıvamı yerinde, köpüğü tam ve kenarlara doğru genişleyen büyük fincanlarda sunulan kahvedir. Devebatmaz (Mandabatmaz) Kahve ise bol köpüklü şekerli kahveyi anlatır.

Osmanlı döneminde daha yaygın olmak üzere, Manisa’da gelinlik kızların eve gelen görücülere hazırladığı Cilveli Kahve, fincana konulan bol köpüklü Türk kahvesi üzerine dökülen çifte kavrulup öğütülmüş badem ile baharat karışımından oluşmaktadır. Yanında sunulan kaşıkla önce bademleri yenilir, sonra kahvesi içilir.

Diğer bir gelenekte, kasıtlı olarak sunulan tuzlu kahve ile kız istemeye gelen damat adayının evlenme isteği ve kıza olan sevgisi teste tabi tutulur. Sesini çıkarmadan içebilen damat adayı imtihanı başarı ile geçmiş olsa da bu kahve evlilik sonrasında bir hesaplaşmanın konusu olabilir.

Güneydoğu Anadolu'da Mırra denilen çok acı ve koyu kahve oldukça uzun süre kaynatılarak elde edilen şekersiz kakuleli kahve olup kulpsuz oldukça küçük ve yarısı dolu fincanlarda ikram edilir.

Höpürdeterek içme usulü köpüğün kahve bitene kadar devam etmesi gayelidir. 

Kahve, Anadolu'da birçok yerde gayfe olarak telaffuz edilir.

Dudak Payı

Fincanın ağzında bırakılan üç - beş milimetrelik boşluk çok mühimdir. Hem sunulacağı kişiye taşınırken hem de içilirken keyfe zarar verecek kadar fincanı doldurmaktan kaçınmak kahvenin lezzeti ve köpüğü kadar değer taşır. Miktarın çok olması gerekseydi fincanlar o kadar küçük olmazdı.

Su ve Lokum

Kahveyi içmeye başlamadan ikram edilen su ile diğer tatlardan damağı arındırmak kahve lezzetinin daha iyi alınmasına yardımcı olacaktır. Diğer taraftan kafeinin su atıcı özelliğine karşılık dengeleyici olabilir. Ancak birkaç yudum telveyi gidermek üzere sona saklanabilir. Osmanlı zamanında misafirin önce suyu içmesi karnının aç olduğunun işaretiydi. Böylece misafire durumunun sorulması ve misafirin de cevap vermesi ile alakalı sıkıntılar aşılarak ikramlarda bulunulurdu.

Yanında diğer bir kültürel değer olan sade lokum ikramı da yapılabilir. Osmanlı döneminde Arapçada “boğaz rahatlatan” manasına gelen "rahat-ul hulküm" ifadesinden türeyen lokumun kahvenin yanında istenip istenmediği “Kahvenizi nasıl alırdınız? Normal mi rahatlı mı?” şeklinde sorulurdu. Normal isteyene bir bardak su ile gelirken rahatlı isteyen misafire gül lokumu eşliğinde sunulurdu. Rafine şekerin olmadığı bir çağda hazırlanmış kahvenin acı tadını hafifletmek üzere verilen lokumdan bir ısırık alınıp ağız tatlandırılıp kahve yudumlanırdı. Sade hazırlanmış kahve yanında kesme şeker, küçük lokum veya çikolata ile yapılan sunuma “Yandan Çarklı Kahve” adı verilmektedir.

Süt, Çikolata, Damla Sakızı, Kakule, Tarçın, Vanilya

Çoğu gelenekte yoktur. Ancak Türk kahvesi sınırlarını aşmayı ve yumuşak bir içimi isteyenler bir tatlı kaşığı süt ekleyebilir. Yine farklılık arayışı içinde olanlar şeker yerine bir parça bitter çikolata ile kahveyi deneyebilirler. Kahveye damla sakızı, tarçın, vanilya ve kakule ilave edilmesi ile değişik hoş kokulara ulaşılabilir.

Dibek, taştan veya ağaçtan yapılmış büyük havan manasına gelmekte olup, bilindiği gibi havan da içinde bir şey dövüp ufalamaya yarayan, tahta, taş veya madenden yapılan kaptır. Dibek Kahvesi ise hoş kokular ve farklı bir lezzet sağlamak üzere kakule, menengiç, keçiboynuzu, damlasakızı, Hindistan cevizi, mercanköşk, çikolata, vanilya, elma, salep, süt, kahve kreması veya değişik baharat karışımlarının kıvamında kavrulmuş kahve çekirdekleri ile birlikte dibekte öğütülmesinden elde edilen kahve manasındadır. Bu kahve değirmende öğütülenler gibi pudra inceliğinde olmaz. Cezve kullanılmadan ısıya dayanıklı fincanlarda pişirilen kahve olduğu düşünülse de “dibek kahvesi” kahvenin pişirilme şekli değil, öğütülme usulü manasına gelir. Günümüzde ise zahmetli ve ekonomik olmayan üretim tarzı sebebiyle piyasada bu isimle satılan kahveler artık sadece “karışım kahve”yi ifade etmektedir.

Sohbet

Keyifli bir kahve ortamı tanıdık, akraba ve arkadaşları bir araya getirir. “Ehl-i keyfin keyfini kim tazeler? Taze elden, taze pişmiş, taze kahveler” sözü kahvenin mesut bir muhabbete zemin hazırladığına işarettir. Türk Kahvesi hoş sohbetlere vesile olarak değerlendirilir. “Gönül ne kahve ister ne kahvehane; gönül muhabbet ister, kahve bahane...”, "kahve bahane, sohbet şahane" sözleri bu dileği anlatır.

Türk Kahvesinin Faydaları

Birkaç yudumluk ömrü olan bu keyfin hazırlayana en az kırk yıl sürecek bir minnettarlığın başlangıcı olması biraz abartma olsa da bazı faydalarının olması umulur. Hayır, kahve falı; telvenin alacağı şekil geleceği göstermez. Bazı kanser türlerine, yüksek kolesterole ve tansiyona, unutkanlığa, parkinsona, depresyona, bazı ağrılara, şeker hastalığına, selülite karşı faydalı olduğu; sindirim sitemine, bir fincanın içerdiği 50 mg kadar kafeinle uyanıklık sağlamaya, zihin açmaya, odaklanmaya, dikkat artırmaya, hafızaya, iştah azaltarak kilo vermeye yardımcı olduğu varsayılır.

Türk Kahvesinin Zararları

Aşırı tüketim mide rahatsızlığı, yüksek tansiyon, çarpıntı, kemik zayıflamasına ve uykusuzluğa yol açabilir. Gebelikte aşırı kafein düşük riskini arttırabilir.

Not:

Ana malzemesi "kahve çekirdeği" olmamasına rağmen yapılış ve sunum benzerlikleri dikkate alınarak kahve olarak adlandırılan iki içecekten de söz etmekte fayda var.

  1. Kavrulup değirmende öğütülerek un haline getirilen çörekotu ve nohut karışımı ile yapılan Çörekotu Kahvesi Antalya bölgesinde daha yaygın olup yanında bir bardak süt ile sunulur.
  2. Gaziantep, Kilis, Elazığ başta olmak üzere birçok yörede içilen Menengiç Kahvesi yapımında ise menengiç (melengiç) ağacı meyvesi kullanılır. Bu kahve hakkında ayrıntılı bilgi için: MENENGİÇ KAHVESİ NASIL YAPILIR? (Çitlenbik, Çedene, Bıttım, Çıtlık, Çitemik, Çıtımık) (Gaziantep, Elazığ, Siirt)

EVDE GERÇEK SALEP (Sahlep) NASIL YAPILIR? (Bucak, Burdur, Kahramanmaraş)

LEZZETLİ KURBAN KAVURMASI NASIL YAPILIR? yazıları da ilginizi çekebilir.

Yorum yapın

Misafir olarak yorum yapın

0
Yorumlarınız yönetici tarafından değerlendirilecek.

Bu yazışmadaki kişiler

  • Ahmet
  • irem
  • Kolaylezzet
  • elif nur
  • Aslı
  • Sedat Yılmaz
  • Merve
  • Merve

    Oldukça bilgilendirici bir yazı. tsk.

    0 Beğen Kısa İnternet adresi:
  • Sedat Yılmaz

    Türk kahvesi üzerine yazılmış okuduğum en güzel yazı
    Lütfen böyle yazmaya devam edin.
    Sevgiler

    0 Beğen Kısa İnternet adresi:
  • Aslı

    Yazmadan edemedim. Türk kahvesi konusunda nette öyle boş sayfalar var ki sizinkisi süper.
    Çok sağ olun, elinize sağlık....:):)

    0 Beğen Kısa İnternet adresi:
  • elif nur

    :) güzel ama şu resimleri küçültürseniz da ha iyi olur.

    0 Beğen Kısa İnternet adresi:
  • Şuna yanıt: elif nur

    Teşekkürler Elif Hanım.
    Önerinizi dikkate alacağız.

    0 Beğen Kısa İnternet adresi:
  • irem

    güzel :-)

    0 Beğen Kısa İnternet adresi:
  • Ahmet

    Ne güzel anlatmışsınız kahve yapımını ve kültürünü, çok hoşuma gitti. Orta şekerli Türk kahvesi nasıl yapılır, kahve nasıl köpüklü olur, Türk kahvesi ikram usulü mevzularında hakikaten ciddi bir tafsilat var. Yemek siteleri içinde bu çapta derinliğe sahip olan bildiğim kadarıyla yok. Elleriniz dert görmesin.

    0 Beğen Kısa İnternet adresi: