Bilim insanlarının yaptığı araştırmalar, gözün arka kısmındaki kan damarlarının incelenmesinin, gelecekte demans tehlikesiyle karşı karşıya kalınıp kalınmayacağına dair ipuçları sunabileceğini gösteriyor.
Demansın erken dönemde kendini gösterebilecek 3 farklı göz rahatsızlığı:
- Kanı kalpten taşıyan damarların (atardamarların) normalden daha ince yapıda olması.
- Kanı kalbe geri getiren damarların (toplardamarların) olağandan daha geniş olması.
- Gözün iç tabakası olan retinanın sinir lifi katmanının incelmiş olması.
Bu tür değişimler, görmede netlik sorunlarına veya görme kaybına yol açabilir. Uzmanlar, bu gözlemlere dayanarak demans riski taşıyan bireylerin erken belirlenmesinin mümkün olabileceğini belirtiyorlar.
Görme bozuklukları uzun zamandır bilhassa yaşlı yetişkinlerde bilişsel gerilemeyle bağlantılı olarak görülüyor. Geçen yıl yapılan başka bir çalışmada görüş hassasiyet testinin demansı resmi teşhisten 12 yıl önce tahmin edebileceğini ortaya koymuştu.
Ayrıca,
Yaygın Bir Bacak Rahatsızlığı Olan Varis, Bunama Tehlikesini Yükseltiyor
Güney Koreli bilim insanları tarafından yürütülen kapsamlı bir çalışma, varis problemi yaşayan bireylerin bunama (demans) geliştirme olasılığının dikkate değer ölçüde daha fazla olduğunu ortaya koydu.
Yaklaşık yarım milyon kişinin bilgilerini analiz eden araştırmacılar, varisli damarları bulunan kişilerde demans tanısı alma ihtimalinin %23.5 oranında daha yüksek olduğunu belirledi.
Uzmanlar, bunama için risk teşkil ettiği bilinen yaş, cinsiyet, vücut ağırlığı, sigara ve alkol kullanımı gibi çeşitli faktörler hesaba katıldığında dahi bu artmış riskin geçerliliğini koruduğunu ifade ediyor.
Araştırma ekibi, Güney Kore'de ortalama yaşları 56 olan 396,767 kadın ve erkeğe ait verileri değerlendirdi. Bu gruptaki yaklaşık beş bin kişide varis mevcuttu. Katılımcıların sağlık durumları 13 yıl süresince takip edildi ve bu dönemin sonunda %14'lük bir kesime bunama teşhisi konulduğu gözlemlendi.
PLOS ONE adlı bilimsel dergide yayımlanan çalışma, özellikle varisli erkekler, tütün kullananlar ve yoğun miktarda alkol tüketen bireylerde bunama riskinin daha da belirginleştiğine dikkat çekti.
Araştırmacılar, varis ile bunama arasındaki bu bağlantının altında yatan kesin mekanizmaları anlamak için daha fazla inceleme yapılması gerektiğini vurguladı. Ancak, bir hipotezlerine göre bu durum, vücuttaki genel kan dolaşımının zayıflamasıyla ilgili olabilir.
Bir başka kuramsal açıklama ise varisli damarların vücutta genel bir iltihaplanma düzeyini artırabilmesi ve bu durumun da beyin hasarına yol açan süreçleri tetikleyebileceği yönünde.
Çalışmanın öne çıkan bir diğer önemli bulgusu da varis tedavisi gören hastaların, tedavi almayanlara kıyasla, özellikle beyne giden kan akışını engelleyen küçük çaplı felçlerin neden olduğu vasküler bunama türüne yakalanma riskinin %43 oranında daha düşük olmasıydı.