mikrofon

Kullanıcı Oyu: 5 / 5

Yıldız etkinYıldız etkinYıldız etkinYıldız etkinYıldız etkin
 

MADIMAK YEMEĞİ NASIL YAPILIR? (Sivas, Tokat, Yozgat)

Kolay madımak otu yemeği nasıl yapılır? Madımak nedir? Kış mevsiminden sonra baharın ilk sebzesi olarak yetişen madımak otunun (kuş ekmeği) tazesi kadar kurutulmuşunun da yemeği yapılır. Hafif ekşili tadı, nane gibi küçük yaprakları ile bu yabani bitki ile ıspanak kullanımı tarzında birçok yemekler yapılabilir. Çorbası, salatası, kavurması, yahnisi, zeytinyağlı, yumurtalı (mıhlaması), pirinçli veya bulgurlu, etli ve etsiz yemekleri, böreği, bükmesi, cacığı ve hatta turşusu mümkündür. Sade soğanla kavurup sarımsaklı yoğurtla yenilmesi yaygındır. Mart sonlarından Haziran başlarına kadar İç Anadolu’da tarlalarda, kırlarda kendiliğinden yetişen madımağı toplamak, ayıklamak biraz zahmetlidir. Minik pembe çiçekleri açmaya başlayıncaya kadar toplanabilir. Madımak yemeği nereye aittir? Sevilen madımak yemeği hususiyetle Sivas, Tokat, Yozgat, Çorum, Kayseri, Erzincan, Amasya, Gümüşhane civarında bilinir; yöre mani ve türkülerine mevzu oluşturur. Madımak yemeği hafif olduğu için ramazan iftar ve sahur yemeklerinde tercih edilir. Sabah kahvaltılarının menüsünde de yer alabilir. Öyleyse "Madımak yemeği nedir?" diyenler! Madımak otuyla güzel bir mahalli yemek yapmak için resimli tarif arıyorsanız doğru yerdesiniz…

MADIMAK YEMEGI NASIL YAPILIR? (Sivas, Tokat, Yozgat)

Pastırmalı Madımak Yemeği Malzemeleri

Yarım kg yaş madımak

İki adet orta boy kuru soğan

Bir kahve fincanı pilavlık bulgur

Beş – altı dilim bol çemenli yağlı pastırma

(Sucuk veya çemen ilavesiyle, kıyma, kuşbaşı veya kemikli et de olabilir)

Bir yemek kaşığı tereyağı

Bir yemek kaşığı sıvı yağ

Bir tatlı kaşığı silme tuz

Kaynamış su

Karabiber, kırmızı pul biber (çemen bolsa gerekmeyebilir)

Orijinalde salça yoktur. Ama istenirse bir tatlı kaşığı domates veya biber salçası konulabilir.

İstenirse kimyon ve sarımsak

MADIMAK YEMEGI NASIL YAPILIR? (Sivas, Tokat, Yozgat)MADIMAK YEMEGI NASIL YAPILIR? (Sivas, Tokat, Yozgat)MADIMAK YEMEGI NASIL YAPILIR? (Sivas, Tokat, Yozgat)MADIMAK YEMEGI NASIL YAPILIR? (Sivas, Tokat, Yozgat)

Pastırmalı Madımak Yemeği (Sivas, Tokat, Yozgat, Çorum) Yapılışı Tarifi - Taze Madımak Nasıl pişirilir?

  1. Madımak yaprağı hemen ezilirken sapı sert olduğundan bazıları yaprağını ayrı sapını ayrı pişirip sonra birleştirir. Daha kısa sürede pişirebilmek için düdüklüde madımak yemeği yapılabilir.
  2. Madımak nasıl ayıklanır? Madımak Nasıl Temizlenir: Madımaklar içindeki yabancı otlardan, koyu, kalın yapraklar, köklerinden ve köke yakın sert saplardan ayıklanır. Tek tek ele alınarak bakılması gerekir. Bol suda iyice temizleninceye kadar yıkanır ve bir süzgece alınır.
  3. Bıçak yardımıyla bir kesme tahtası üzerinde ince ince kıyılır. Sapları sert olduğundan sap kısmını ince kıymakta fayda var. İstenirse düşük devirde mutfak robotu veya rondo ile de kıyılabilir. İstenirse madımaklar bir taşım kaynatılarak süzdürülür.
  4. Yağlar tencereye konulur. Eriyince soğanlar yemeklik doğranarak ilave edilir.
  5. Soğanlar pembeleşince haşlayıp süzdürülen madımaklara eklenir.
  6. Madımak Yemeği Nasıl Pişirilir: Bir çay bardağı kadar kaynamış su ile sap kısımları iyice yumuşayıncaya kadar yemek buğulandırılır. Yani, tencerenin ağzı kapatılıp kısık ateşte pişirilmeye devam edilir. Üzerine tekrar kaynamış su ilave edilerek yemeğin suyu ayarlanır. Su miktarı istenen kıvama göre değişecektir. Çorbaya yakın bir kıvam için üzerine çıkacak kadar sıcak su eklenir. Bununla beraber pişirilme süresi madımağın toplandığı zamana ve bölgeye göre değişecektir. Madımak suyunu çektiği halde pişmemiş ise gerektiği kadar sıcak su ilavesi ile pişmesi beklenir.
  7. Küçük parçalara ayrılmış pastırma dilimleri ve bulgur ilave edilir. Tuzu ve biber konulur.
  8. Kısık ateşte bulgurlar yumuşayıncaya kadar pişirilir. Madımak iyi pişerse daha lezzetli olur. Bazıları yemeğin tadının dinlendikçe çıktığına ve bir kaç saat beklenmesi gerektiğine inanır.
  9. Yoğurtlu Madımak Yemeği: Madımak Yemeği sunumunda üzerine sarımsaklı yoğurt dökülebilir. Taş fırın köy ekmeği veya yufka ekmekle ortaya harika bir lezzet çıkar.

Madımak Yemeği Tarifi ile Alakalı Diğer Hususlar, İlave Bilgiler ve Madımak Yemeği Tokat Püf Noktaları

  1. Madımak satın alırken taze olmaları önemlidir. Bunu için sap kısımları açık renkli olmalıdır. Hıncalanmış (mahalli kelime: bir şeyi döverek ezmek, küçük parçalara ayırmak) pancar (madımak) da makbul değildir. Madımak salata malzemesi olarak kullanılabilir. Öncelikle az suda bir süre haşlanması gerekir.
  2. Haşlanıp süzülmesinden sonra diğer bazı sebzelerde olduğu gibi un ve yumurta ile kızartılabilir. Ayrıca Zara (Sivas) ağzında pancar pilavı: Madımaktan yapılan ve içinde et, bulgur, süt vb. maddeler bulunan bir çeşit yemektir.
  3. Madımak yemeği nereye aittir? Sivas, Tokat, Yozgat gibi iller öne çıksa da "Madımak yemeği nerenindir?" sualine tek bir yöre adı ile cevap vermek doğru olmayacaktır. Tokat madımak yemeği meşhursa da "Orta Anadolu" ifadesi daha isabetli olabilir. Madımak yemeği çemensiz yapılmadığı için pastırma kullanımı tercih edilebilir. Bir çay kaşığı da olsa toz çemen eklenir. Tokatta sarımsaklı yoğurt kullanılmaz. Farklı yapılış şekilleri arasında önce suyunu kaynatıp sonra içine madımağı atma, rendelenmiş domates ilave etme, iri ilikli kemikle pişirmek, bol yağ kullanmak bulunmaktadır.
  4. Kıymalı Madımak yemeği nasıl yapılır? Yemeklik doğranan bir kuru soğan ve iki diş sarımsak sıvı yağ da kavrulur. Üzerine üç yemek kaşığı kıyma ilave edilip birkaç dakika kavrulur. Sulandırılan birer yemek kaşığı domates ve biber salçası ilave edip sudan geçmiş bir çay bardağı bulgur eklenir. Madımak ilave edilerek yemeğin suyu, tuzu ayarlanır ve ara ara karıştırılarak pişmeye bırakılır. Suyu azaldıkça kaynar su takviyesi yapılır. Pişince sarımsaklı yoğurtla sunulur.
  5. Sucuklu Madımak Yemeği Tencereye sıvı yağı alınır, bir yemek kaşığı salça biraz kavrulur. İnce doğranmış yarım kilo madımağı ufalana değin karıştırarak pişirilir. Doğradığımız iki parmak sucuk ilave edilip beş dakika daha kavrulur. İki yemek kaşığı bulgur, bir tatlı kaşığı tuz ve üzerini üç parmak geçecek kadar kaynar su ekleyerek yarım saat kısık ateşte pişirilir.
  6. Konserve madımak yemeği nasıl yapılır? Konserve madımak nasıl yapılır? İçerisindeki yabancı otları ayıklanıp, yıkanıp temizlenen madımak otları bıçakla doğranır. Sadece konserve olmasına yetecek kadar pişirip sıcakken cam kavanozlara konulur. Mahalli tatbikat pişirilmenin bakır kazanlarda odun ateşinde olmasıdır. Bu tarz konserve haricinde hafif pişen madımak otları derin dondurucuda da muhafaza edebilir. Konserve madımak nasıl pişirilir? Yarım kilo kadar konserve madımak yıkanıp ayıklanıp istenilen büyüklükte doğranır. Yarım çay bardağı sıvı yağda kavrulan üç adet kuru soğan, yüz gram pastırma veya kıyma, iki tatlı kaşığı tuz ve bir yemek kaşığı domates salçası karışımının üzerine ilave edilip karıştırılır. Tencerenin kapağı kapatılıp kısık ateşte beş dakika madımaklar diriliğini kaybedene kadar pişirilir. Daha sonra sırayla bir litre kaynar su, bir çay bardağı bulgur ve kırmızı pul biber ilave edilir. Takriben yarım saat kısık ateşte tencerenin kapağı yarı açık pişirilir.Dondurulmuş madımak nasıl pişirilir? Madımakların dolaptan akşamdan çıkartılıp buzlarının çözülmesi gerekir. Bu yapılmazsa Dondurulmuş madımak tencereye konulup üzerine sıcak su ilave edildiğinde çabucak çözülür. Tarif aynıdır.
  7. Madımak Çorbası Yemeklik doğranmış iki orta boy soğan bir yemek kaşığı tereyağ ve üç yemek kaşığı sıvı yağı bulunan tencerede pembeleştirilir. Birer yemek kaşığı biber ve domates salçaları da ilave edilerek kavrulur. Bilahare rondoda ince kıyılmış iki kase madımak eklenerek rengi değişene değin pişirilir. Madımakların üzerine bulgur ve sarımsak ve sekiz su bardağı su eklenerek pişmeye bırakılır.
  8. Yoğurtlu Madımak Çorbası Bir büyük kase madımak otu ve bir çay bardağı bulgur düdüklü tencereye alınır ve üzerine altı su bardağı su eklenerek pişirilir. Kaynadıktan yirmi dakika sora ocak kapatılır. Geniş bi tepsiye dökülerek soğuması sağlanır. Üç diş sarımsak ezilip iki buçuk su bardağı yoğurtla karıştırılır. Soğumuş madımak da ilave edilir. Çorba durumuna getirmek için bir miktar su ve tuz ilave edilir.
  9. Kuru madımak nasıl pişirilir? Madımak nasıl kurutulur? Temizlenen madımaklar gölgelik bir yere serilip kurutulabilir. Kuruyan madımaklar kavanoza veya poşetlere konarak hava almayacak şekilde muhafaza edilebilir. Kuru madımakları çay olarak da kullanılabilir. soğanlar yemeklik doğranıp yağ konulup soğan kavrulur. Salça eklenip hafif kavrulduktan sonra kuru madımak ve çemen ilave edilip tuzu eklenir. İki litreye yakın sıcak su ilave edilip yarım saat pişirilir ve bulgur eklenir. Takriben iki saat kısık ateşte pişirilir.
  10. Bazı yörelerde pişirme sırasında su ile beraber yemeğe süt de eklenir.
  11. Çorum madımak yemeği Yozgat ile hemen hemen aynıdır. Madımak Yemeği Amasya'da da benzer şekilde yapılır. Yarım kilo kuzu kuşbaşı etle etli madımak tarifi olur.
  12. Zeytinyağlı madımak nasıl pişirilir? Yarım kilo madımaklar ayıklanıp yıkanır. Üç yemek kaşığı yağ tencerede ısıtılır. Piyazlık doğranmış iki adet soğan ilave edilip kısık ateşte kavrulur. İnce doğranmış biberleri ekleyip kavurmaya devam edilir. Bir adet domates ufak doğranıp eklenir. Madımakların suyu süzülüp ilave edilir. Pişmek üzereyken bir çay bardağı ince bulguru eklenip karıştırılır. Tuzu eklenip ılık olarak servis edilir.
  13. Madımak Kavurması nasıl pişirilir? Yarım kilo madımak yıkanıp doğranır. Beş altı dakika kaynamış suda haşlanıp suyu süzülür. Bir tencerede bir yemek kaşığı tereyağı beş yemek kaşığı sıvı yağda bir yemek kaşığı salça kavrulur. Sonra bir adet kuru soğan, iki yeşilbiber, çemen ilave edilip üç dakika kavrulur. Pul biber, kırmızıbiber, karabiber, tuz ve madımak eklenip kavurmaya devam edilir. Karıştıktan sonra kapak kapatılıp arada bir karıştırılarak pişmeye bırakılır. Beş dakika sonra ocak kapatılır. Yoğurt dökülerek sunulabilir.
  14. Madımak Yemeğinin Yanına Ne Gider? Yanında sarımsaklı yoğurt ile servis edilebilir. Madımak yoğurtlu olur mu? Hem yemeği hem de salatası yoğurtlu olabilir.
  15. Madımak Otu Kimlerdendir: Madımak Bilimsel sınıflandırma olarak Kuzukulağıgiller (Polygonaceae) ailesinde Polygonum cognatum türüdür. Halk dilinde farklı yörelerde pancar, çobanekmeği, kuşekmeği, çobandeğneği, keçi memesi, söğüt otu, badıma, badımak, badımalak madımalak, madımak pancarı, mercimelek, mercimenek ve söğüt otu olarak bilinen madımak kendiliğinden yetişen, toprak üstüne yatık sürünücü odunsu gövdeli, ufak pembe çiçekli, çok yıllık yenebilen otsu nebat türü olup cinsin diğer türlerine göre yaprakları iridir. Madımağa çok benzeyen bazı yakın türler de madımak olarak isimlendirilir. Yaprakları sarı renk elde etmek için kullanılır. Tokat yöresinde madımak yemeği çemen kullanılarak hazırlanır. Yemeğin içine kırmızı et de konulur. Taze olarak yemeği ve salatası yapılabilirken kurutularak bitki çayı olarak da kullanılabilir.
  16. Madımak Yemeği Faydaları, Madımak Faydaları: Böbrek taşına, şeker hastalığına, dizanteriye, egzamaya, romatizmaya, guatra, basura, uzun süreli kanamalara, çayının mide – barsak rahatsızlıklarına karşı faydalı olduğu, özel bir kürünün akciğer kanserini durdurduğu iddia edilmektedir. "Yozgat’ta Tarımı Yapılan ve Çokça Tüketilen Madımak (Polygonum Cognatum) Bitkisinin Antioksidan Kapasitesi Ve Hidrojen Peroksitin (H2O2) İnsan Eritrositlerinde Meydana Getirdiği İn Vitro Toksik Etki Üzerine Koruyucu Rolü" adlı çalışmasında Baş ve Pandır’ın ulaştığı neticedeki ifade şu şekildedir. “P. Cognatum, H2O2’un eritrositler üzerine neden olduğu toksisiteyi kısmen azaltmış fakat tam olarak önleyememiştir. Dolayısıyla H2O2’ye ve vücutta üretilmesine neden olacak kimyasallara maruziyetten kaçınılmalı, diyetlerde P. Cognatum bitkisine yer verilmelidir.”

Yorum yapın

Misafir olarak yorum yapın

0
Yorumlarınız yönetici tarafından değerlendirilecek.

Bu yazışmadaki kişiler

  • Bahar
YukarıYukarı